Sở Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ (USCIS) vừa đưa ra một quyết định gây chấn động thị trường đầu tư an cư toàn cầu: Hạn chế phần lớn các đương đơn đang cư trú tạm thời tại Mỹ chuyển đổi trạng thái sang Thẻ xanh trực tiếp từ trong nước. Quyết định này biến quy trình “Chuyển đổi trạng thái” (Adjustment of Status – AOS) vốn quen thuộc trở thành một “biện pháp cứu trợ đặc biệt“, buộc phần lớn người nước ngoài phải rời nước Mỹ để làm thủ tục Lãnh sự. Động thái này đang đẩy hàng ngàn nhà đầu tư EB-5 vào trạng thái hoang mang tột độ khi ranh giới giữa việc được ở lại và bị trục xuất trở nên mong manh hơn bao giờ hết.
Cập nhật từ USCIS: Chuyển đổi trạng thái (AOS) không còn là phương án rút ngắn quy trình EB-5
Vào ngày 22/05/2026, USCIS đã chính thức công bố Biên bản ghi nhớ chính sách số PM-602-0199 (ký ngày 21/05/2026). Nội dung của biên bản này định nghĩa lại hoàn toàn bản chất của thủ tục Chuyển đổi trạng thái (AOS). Thay vì là một lộ trình xử lý hồ sơ tiêu chuẩn và hiển nhiên dành cho những người đang có mặt hợp pháp tại Mỹ, USCIS hiện tại tuyên bố AOS là một “biện pháp cứu trợ đặc biệt” và chỉ thị cho các nhân viên xét duyệt hồ sơ chỉ được phép chấp thuận “trong những trường hợp đặc biệt”.
Trong thông báo chính thức, USCIS nhấn mạnh: “Chúng tôi đang quay trở lại mục đích ban đầu của luật Đầu tư EB-5.Từ bây giờ, một người nước ngoài đang ở Mỹ bằng visa tạm thời và muốn có Thẻ Xanh phải trở về quê hương của họ để nộp đơn thông qua quy trình lãnh sự, ngoại trừ các trường hợp ngoại lệ đặc biệt.”
Mặc dù điều khoản gốc – Mục 245 của Đạo luật Di trú và Quốc tịch Mỹ (INA) – không hề bị thay đổi về mặt văn bản, nhưng tiêu chuẩn đầu vào mà Bộ Di trú áp dụng khi phê duyệt hồ sơ đã bị thắt chặt đến mức tối đa.
Theo Doug Rand – Cựu Cố vấn cấp cao của USCIS, mỗi năm có khoảng 600.000 người nước ngoài thực hiện việc chuyển đổi từ visa tạm thời (như du học, làm việc) sang thường trú nhân ngay trên đất Mỹ. Trong khi đó, David Bier từ Viện Cato ước tính lượng hồ sơ AOS đang tồn đọng hiện lên tới khoảng 1,2 triệu đơn. Quyết định mới của chính quyền Mỹ giống như một động thái quyết liệt đối với làn sóng nhập cư EB-5 (diện chuyển đổi tình trạng).
Quy trình xử lý tại Lãnh sự quán Mỹ được coi là bước mặc định khi đầu tư EB-5
Theo hướng dẫn mới, các nhân viên USCIS bắt buộc phải coi quy trình xử lý tại lãnh sự quán nước ngoài là lộ trình mặc định. Để được chấp thuận phê duyệt AOS tại chỗ, đương đơn phải chứng minh được các “quyền lợi đặc biệt hoặc nổi bật” – một tiêu chuẩn pháp lý khắt khe được rút ra từ phán quyết năm 1974 của Hội đồng Kháng cáo Di trú.
Các nhân viên xét duyệt sẽ cân nhắc kỹ lưỡng các yếu tố tiêu cực như:
- Đương đơn có từng duy trì trạng thái hợp pháp liên tục hay không?
- Có từng làm việc không có giấy phép tại Mỹ không?
- Có từng ở quá hạn visa dù chỉ một ngày hay không?
- “Ý định nhập cư ban đầu “: Đương đơn có mong muốn định cư lâu dài ngay từ khi nhập cảnh bằng visa tạm thời hay không?
Biên bản ghi nhớ nêu rõ, ngay cả khi hồ sơ của bạn “sạch sẽ” và không có bất kỳ yếu tố tiêu cực nào, điều đó không đồng nghĩa với việc nhà đầu tư nghiễm nhiên được cấp quyền AOS tại Mỹ.
Các luật sư di trú hàng đầu tại Mỹ đã ngay lập tức đưa ra lời cảnh báo về một “cái bẫy cơ học” nguy hiểm từ quy trình này. Ông David Bier (Viện Cato) chỉ ra rằng: Nếu một đương đơn đã lỡ ở quá hạn visa tại Mỹ (ngay cả khi đang chờ đợi xét duyệt hồ sơ Thẻ xanh) mà buộc phải rời nước Mỹ để thực hiện phỏng vấn lãnh sự theo quy định mới, họ có thể ngay lập tức kích hoạt lệnh cấm nhập cảnh 3 năm hoặc 10 năm do lịch sử cư trú bất hợp pháp. Điều này có nghĩa là, việc bước chân ra khỏi nước Mỹ để phỏng vấn Thẻ xanh cũng đồng nghĩa với việc họ tự tước đi cơ hội quay trở lại nước Mỹ của chính mình.
Ngoài ra, thời gian chờ đợi tại các đại sứ quán Mỹ ở nước ngoài hiện đang quá tải nghiêm trọng, có nơi kéo dài hơn một năm. Đối với những công dân đến từ các quốc gia đang có xung đột chính trị nơi cơ quan ngoại giao Mỹ đóng cửa, việc bắt buộc quay về nước làm thủ tục chẳng khác nào đẩy họ vào ngõ cụt.
Khi “Lợi ích kinh tế” vẫn còn mơ hồ: Giải pháp nào cho nhà đầu tư EB-5?
Trước làn sóng phản đối mạnh mẽ, phát ngôn viên của USCIS – ông Zach Kahler – đã hé lộ một tia hy vọng mong manh bằng một điều khoản ngoại lệ. Trả lời phỏng vấn tờ Business Insider, ông Kahler cho biết: “Trong quá trình vận hành chính sách này, những người nộp đơn chứng minh được hồ sơ của họ mang lại lợi ích kinh tế hoặc phù hợp với lợi ích quốc gia có khả năng sẽ được tiếp tục lộ trình AOS hiện tại.”
Tuy nhiên, câu hỏi lớn đặt ra là: Thế nào là “lợi ích kinh tế”? USCIS hoàn toàn giữ im lặng, không cung cấp bất kỳ tiêu chí cụ thể nào, không có hạn mức đầu tư tối thiểu và cũng không có danh sách các loại visa được ưu tiên diện này.
Sự mập mờ này đặt chương trình Đầu tư EB-5 vào một tình thế tiến thoái lưỡng nan:
- Về mặt tích cực: Bản chất cốt lõi của chương trình EB-5 là thúc đẩy kinh tế. Các nhà đầu tư phải bỏ ra tối thiểu 800.000 USD (đối với vùng TEA) hoặc 1,05 triệu USD (vùng ngoài TEA) và bắt buộc phải tạo ra ít nhất 10 việc làm toàn thời gian cho người lao động Mỹ. Nếu có một diện visa nào xứng đáng đại diện cho khái niệm “mang lại lợi ích kinh tế”, thì đó chắc chắn phải là EB-5.
- Về mặt tiêu cực: Rủi ro lớn nhất nằm ở “ý định nhập cư ban đầu”. Kể từ khi Đạo luật Cải cách và Liêm chính EB-5 (RIA) năm 2022 cho phép nộp hồ sơ đồng thời (Concurrent Filing) cả đơn I-526E (Đơn đầu tư) và I-485 (Đơn xin chuyển đổi trạng thái AOS), hàng ngàn du học sinh (visa F-1) hoặc người lao động (H-1B, E-2) đã tận dụng tối đa điều này để lấy giấy phép lao động (EAD) và thẻ thông hành (Advance Parole) chỉ trong vài tháng.
Chính sách mới của USCIS hoàn toàn có thể lật ngược thế cờ. Một sinh viên diện F-1 nhập cảnh Mỹ với cam kết “không có ý định định cư”, nhưng sau đó lại nộp đơn EB-5 và xin AOS ngay tại Mỹ, giờ đây sẽ bị soi xét gắt gao với cáo buộc “lừa dối ý định nhập cảnh”.
Phân tích biến động của thị trường đầu tư EB-5 năm 2026
Quyết định siết chặt AOS lần này không phải là một hành động đơn lẻ mà nằm trong chiến lược siết chặt nhập cư pháp lý toàn diện của chính quyền đương nhiệm. Cuối năm 2025, USCIS đã ra lệnh tăng cường thẩm tra và giám sát đối với công dân đến từ 19 quốc gia “rủi ro cao” (bao gồm Iran, Venezuela, Cuba, Haiti…). Biên bản ghi nhớ PM-602-0199 lần này tiếp tục chồng thêm một tầng áp lực mới, áp dụng tiêu chuẩn khắt khe cho tất cả mọi quốc tịch mà không có ngoại lệ.
Đối với thị trường EB-5, thời điểm ra đời của chính sách mới trùng hợp với nhiều cột mốc nhạy cảm:
- Dự án Trump Gold Card : Đề xuất thay thế EB-5 do Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick thúc đẩy hiện vẫn đang mập mờ về mặt vận hành pháp lý.
- Hết hạn trung tâm vùng: Thẩm quyền của các Trung tâm vùng EB-5 sẽ hết hạn vào tháng 9 năm 2027. Các điều khoản bảo hộ (Grandfathering) của RIA chỉ bảo vệ cho các hồ sơ nộp trước tháng 9 năm 2026.
Nhà đầu tư EB-5 hiện đang phải đối mặt với một “gọng kìm” siết chặt: vừa lo ngại về nền tảng pháp lý của chương trình thay đổi, vừa phải đối mặt với nguy cơ đổ vỡ lộ trình lấy Thẻ xanh tại chỗ (AOS) vốn là điểm hấp dẫn nhất của EB-5 trong 4 năm qua.
Giải pháp dành cho các nhà đầu tư EB-5
Trước tình hình USCIS chưa làm rõ thời điểm áp dụng chính thức và liệu chính sách này có hồi tố đối với các hồ sơ I-485 đang chờ xử lý hay không, các chuyên gia VPA khuyến nghị:
- Đối với người chuẩn bị nộp hồ sơ: Cần đặc biệt cẩn trọng khi sử dụng các loại visa cam kết không định cư (như F-1, B-1/B-2) để nhập cảnh vào Mỹ với mục đích nộp đơn AOS ngay sau đó. Hãy tham khảo ý kiến luật sư hoặc chuyên gia VPA để chứng minh hồ sơ EB-5 của bạn thuộc diện “mang lại lợi ích kinh tế vượt trội” ngay từ bước chuẩn bị hồ sơ.
- Đối với người đang chờ duyệt đơn AOS: Hạn chế tối đa việc rời khỏi nước Mỹ bằng Thẻ thông hành (Advance Parole) trừ khi thực sự cần thiết, cho đến khi có thông báo giải thích cụ thể từ cơ quan chức năng hoặc có phán quyết từ các vụ kiện pháp lý dự kiến sẽ diễn ra.
Chính sách mới của USCIS đang tạo ra một cơn địa chấn pháp lý thực sự, làm thay đổi luật chơi của cuộc đua giành quyền định cư Mỹ. Việc biến AOS thành một “biện pháp cứu trợ đặc biệt” đòi hỏi các nhà đầu tư EB-5 và người nước ngoài tại Mỹ phải có một chiến lược đầu tư EB-5 cực kỳ thận trọng, chuẩn bị kỹ lưỡng và được dẫn dắt bởi những chuyên gia am hiểu quy trình EB-5 để tránh những rủi ro đáng tiếc.
Bài viết được tổng hợp và phân tích dựa trên thông tin cập nhật từ Sở Di trú Mỹ (USCIS).
Quý nhà đầu tư vui lòng liên hệ chuyên gia VPA để đặt lịch hẹn tư vấn 1-1 và tìm hiểu thông tin chuyên sâu nhất liên quan đến Dự án và Quy trình đầu tư EB-5.
Thông tin liên hệ
VIETNAM PRIVATE ADVISORY
Hotline: 0902 803 979
Địa chỉ: 320 Bến Vân Đồn, Phường Vĩnh Hội, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.
